گروه فرهنگی «سراج24»- مرتضی اسماعیل دوست: سریال های نوروزی امسال تلویزیون بی رمق تر از همیشه به پخش درآمد و این ضرب المثل را ایجاد کرد که «سال به سال دریغ از پارسال»! آری؛ این مساله در عرصه ای روی داد که جنگی سخت میان رسانه های تصویری برای تصاحب بیننده رخ داده است و این مساله وقتی حادتر می شود که سرزمین ایران به دلیل ماهیت اسلامی همواره در تیررس رسانه های معاند جهت در اختیارگیری قوه اخلاقی و نگاه معنوی مردمان آن قرار دارد و دامی بزرگ از سوی رسانه های غربی با صرف بودجه های مشخص جهت شکار بیننده ایرانی در داخل طرح ریزی شده است. این مساله جای تعجب بسیاری باقی می گذارد که چگونه می شود آن سوی معرکه با انواع سرمایه ها و با بهترین امکانات خود را مجهز کرده و ما در این سو تنها شعار مقابله را در جنگ نرم سر می دهیم؟! و چگونه می شود که دولت به عنوان بازوی مهم اجرایی در همه عرصه ها از اختصاص بودجه ای مناسب جهت تولید برنامه هایی ارزنده دریغ کرده است تا این گونه شود که در وانفسای تولید مجموعه های نوروزی، مسئولان صدا و سیما فریاد دادخواهی از بابت این نادیده گرفتن ها داشته باشند.
جنگ نرم همانطور که در یادداشت های پیشین نگارنده هم بر آن تاکید شده است، مقوله ای این گونه دست کم گرفته شده از سوی متولیان فرهنگی نیست و چنان ابعاد پیچیده و فضای تاثیرگذاری دارد که به راحتی نمی توان آن را در معادلات استراتژیک کشور به کنار نهاد. چرا که امروزه انواع تولیدات سینمایی و تلویزیونی غرب را آثاری با نگره انتقال داده های فکری سران این کشور تشکیل داده و پرداخت به مقاصد سیاسی غربی ها در نوع و ساختار آثار عرضه شده به خوبی نمایان است و متاسفانه این موضوع چه در سینما و چه در تلویزیون ما به دلایل مختلف هنوز شکلی جدی و نگاهی قابل ارزش به خود نیافته است. از این رو دولت تنها رسانه ملی را به عنوان تریبونی جهت تبلیغ برنامه های خود دانسته و با کمترین انتقاد در بخشی خبری و برنامه ای تلویزیونی، دست های حمایتی خود را از رسانه ای مهم و تاثیرگذار چون صدا و سیما دور می سازد.
در جهت تاثیر رسانه ها و اهمیت ابزاری بسیاری که جهت انتقال تفکر سیاسی در غرب دارند، می توان استناد به گفته جان کالینز، تئوریسین دانشگاه ملی جنگ آمریکا داشت که عنوان می دارد: «جنگ نرم؛ استفاده طراحی شده از تبلیغات و ابزارهای مربوط به آن، برای نفوذ در مختصات فکری دشمن با توسل به شیوه هایی است که موجب پیشرفت مقاصد امنیت ملی مجری می شود.» با این تعریف مبارزه در جنگ نرم مترادف با دیگر جنگ های نظامی از جنگ سخت تا جنگ سرد در جهان خواهد شد و این نکته مساله ای مهم و نادیده انگاشته نزد متولیان امر در ایران است.
اما پرسش این جا است که دلیل افت برنامه های نوروزی امثال اعم از سریال های تلویزیونی و مجموعه های ترکیبی تنها به نبود بودجه لازم ختم می شود و جدا از این بخش مهم و لازم در تولید، در دیگر بخش ها موانعی را نمی توان یافت؟ پاسخ این خواهد بود که به دلیل فقدان اهمیت بخشی به رسانه ها که در راس بخش تصویری آن تنها رسانه قانونی و فعال یعنی رسانه ملی قرار دارد، نه تنها در زمینه بودجه بخشی بلکه در خصوص انتخاب عوامل اعم از فیلمنامه نویس، کارگردان و تهیه کننده توجه لازم صورت نمی گیرد و معمولا گروه های مشخص تولیدی بدون بازدهی لازم و به طور مکرر پس از اتمام یک مجموعه به ساخت مجموعه ای دیگر و در واقع شکستی دیگر برای صدا و سیما دست می زنند که باید حصار موجود برداشته شود و فضای کار برای افراد و سازندگانی متعهد، فعال و با دانش که طرح های ارزنده ای داشته و توانایی به ثمر نشاندن آن ها را دارند به کادر تولید برنامه ها اضافه شود.
مساله دیگر در نقصان سریال سازی کشور و به طور کلی برنامه های تلویزیونی، نبود مختصات استراتژیک در تولید برنامه ها است و از این رو شاهد ارائه برنامه هایی فاقد اثربخشی، بدون خلاقیت و تکراری هستیم. برای نمونه در همین برنامه های اخیر نوروزی شاهد پخش 2 برنامه در یک تایم زمانی با موضوع مسابقه آشپزی در 2 شبکه یک و دو سیما بودیم! و این مساله نشان می دهد که هیچ گونه برنامه مدون و طرح ریزی شده ای برای ظرفیت های آنتن تلویزیون وجود ندارد و بدون لحاظ کردن ذائقه مخاطب و نیاز امروز تنها به پُر کردن آنتن دلخوش هستیم و بس!
